<title_newspaper="Życie Warszawy">
<title_article="W Iłży znów ‘lepią garnki’">
<author_1="Adam W. Wysocki">
<author_2="">
<language="pl">
<style="press">
<year="1951">
<month="8">
<date="1951-08-30">
<period="d">
<status="1_obieg">
<support="paper">
Stanisław Pastuszkiewicz ma lat przeszło 70. Przygarbiony wiekiem, siedzi w rogu izby i kołysząc się przy tym rytmicznie, porusza bosą stopą niewielkie, umocowane w glinianym klepisku koło z rzuconym nań kęsem gliny.
Koło kręci się coraz szybciej, a pod zręcznymi palcami krzepkiego jeszcze starca o sumiastych wąsach — nieforemna uprzednio bryła zaczyna nabierać owego niezrównanego kształtu dojrzałej gruszy.
Stanisław Pastuszkiewicz od samego dzieciństwa zajmuje się garncarstwem. Jest garncarzem, i podobnie jak jego ojciec i dziad ojca — obraca prastare garncarskie koło.
Od czasów Królowej Jadwigi
A zaczęło się wszystko jakieś 600—700 lat temu.
Zaczęło się od tego, że ktoś tam odkrył, iż podiłżecka glinka po wypaleniu daje materiał o tak wielkiej trwałości i odporności na ogień, o jakiej dawno nie słyszano. Od czasów Jadwigi, w starych kronikach i zapiskach coraz częściej pojawiają się wzmianki o rozwoju i jakości ceramiki iłżeckiej. Z zachowanych raportów rajców krakowskich dowiadujemy się np., że w samym tylko roku 1594 „krakowski jarmark św. Michała przyjął jednego dnia wyrobów iłżeckich tyle, że przywieziono je 56 końmi”…
Iłża stała się największym ośrodkiem garncarstwa w Polsce. Szły w świat znane z „dźwięku niby dzwon” garnce mistrzów iłżeckich. Wędrowały aż hen do Gdańska, a nawet do Szwecji, polewane misy, zdobione gustownie dzbany. Radowały na jarmarkach oczy dziatwy ucieszne kuraski, pięknie lepione z gliny i wypalane w przeróżne kolory. Dymiły ciągle słynne iłżeckie piece…
Razem jednak ze stopniowym upadkiem miast polskich upadała i sztuka garncarska w Iłży. Modne za graniczne fajanse wypierały powoli prostą glinę, a manufakturyjna sztampa zabijała prastare wzory.
Kropkę nad i postawił wreszcie imćpan wojewoda kielecki w r. 1938, nakazując… rozwiązanie najstarszego w Polsce cechu.
</support>
</status>
</period>
</date>
</month>
</year>
</style>
</language>
</author_2>
</author_1>
</title_article>
</title_newspaper>